Filistin Bakanlar Kurulu’nun 2019 yılında 26 Ekim’i Filistinli kadınların ulusal günü ilan etmesiyle bugün, Filistin Ulusal Kadınlar Günü olarak kutlanmaya başlandı. Filistinli kadınlar, Filistin toplumunun, kültürel kimliğinin ve direnişinin temel taşı ve taşıyıcısıdır. Tarih boyunca ve bugün yaşanan tüm zorluklara rağmen hem ev içinde hem de toplumsal alanda üstlendikleri rollerle Filistin kimliğinin yok olmasını engelleyen en önemli aktörler olmuşlardır. Her türden zorlu koşulların ve çatışmaların ilk etkilenen taraflarından olan kadınlar bugün işgal altında sadece kendileri için değil tüm Filistin toplumu adına yaşam ve özgürlük mücadelesi veriyorlar.

Gazze Kadın İşleri Bakanlığı verilerine göre Ekim 2023’ten bu yana İsrail saldırıları sonucu 50.000 kadın ve kız çocuğu öldürüldü ya da ağır derecede yaralandı. Yerlerinden edilen 1.9 milyon Gazzelinin yarısını kadınlar ve kız çocukları oluşturuyor. 702 bin kadın ve kız çocuğu gıda güvensizliği ile karşı karşıya. Filistin Sağlık Bakanlığı, doğum yapabilecek yaşta 10.899 kadının öldürüldüğünü, doğum oranlarının 2022 yılı ile karşılaştırıldığında yaklaşık %9 oranında düşüş gösterdiğini açıkladı. Yaklaşık 50.000 hamile kadının bulunduğu Gazze’de ağır boyutlardaki gıda güvensizliği ile doğrudan ilişkili olarak hamile kadınların %52’si, doğum yapmış kadınların %85’i anemi yaşıyor ve doğumların %98’i çok az sayıdaki son derece kalabalık ve gerekli donanımdan yoksun sağlık merkezlerinde gerçekleşiyor. 2026'nın ilk altı ayında yaklaşık 4.000 kürtaj vakası kaydedilirken, Bakanlık bu oranın 2025'in ikinci yarısının üç katına denk geldiğini belirtiyor. Ekim 2023’ten bu yana ise 12 bin düşük vakası kaydedilmiş durumda. Kadın İşleri Bakanlığı’nın bildirdiğine göre İsrail devletinin saldırıları sonucunda pek çok ailenin geçimini sağlayan kişiyi yitirmesi ya da bu kişinin gelir kaynaklarına ulaşamaması nedeniyle kadınların geçindirdiği ailelerin sayısı iki katına çıkarak 86.290'a ulaştı. Verilen tüm bu sayıların soykırım koşullarında kaydedilebilen vakaları yansıttığı, gerçek sayıların bu değerlerin çok daha üzerinde olma ihtimali de akıllarda tutulmalı.

Çatışma koşullarında cinsel şiddet dahil kadına yönelik cinsiyet temelli şiddet artarak halkı aşağılamanın, tahakküm altına almanın yöntemlerinden biri haline gelebiliyor. Bu anlamda hem doğurganlık üzerindeki müdahaleler hem farklı boyutlardaki cinsel şiddet ve tecavüzlerle kadın bedeni ‘savaş’ alanının bir parçasına dönüşebiliyor. Aralık 2025- Ocak 2026 tarihleri arasında, cinsel sağlık ve üreme sağlığı üzerinde çalışan Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu’nun (UNFPA) yaptığı bir çalışma, zorla yerinden edilmiş Filistinlilerin yaşamak zorunda kaldığı kamplardaki aşırı kalabalık, güvensiz ve insan onuruna yakışmayan yaşam koşullarının; tecavüz, cinsel taciz ve saldırı, aile içi şiddet ve aile bireyleri arasındaki şiddet olaylarında artış yaşanmasına zemin hazırladığı vurgulanmıştır. Yardımların engellenmesi; gıda, barınma, ilaç ve diğer temel kaynaklardaki kıtlığı şiddetlendirerek kadınların ve kız çocuklarının cinsel sömürüye, ekonomik istismara ve zorla evliliğe maruz kalma riskini artırmıştır. Aynı çalışmada İsrail’in paralel bir yardım dağıtım sistemi oluşturma girişimleri ve yerleşik insani yardım aktörlerine getirdiği kısıtlamaların, cinsel sömürü ve istismarı önlemek için tasarlanmış güvenceleri zayıflattığı da belirtilmektedir.

On yıllardır devam eden İsrail baskısı ve şiddetinin en yüksek boyutlara ulaştığı bu dönemde uluslararası toplumu, BM'yi ve uluslararası kurumları, Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Ortadan Kaldırılması Sözleşmesi (CEDAW), Çocuk Hakları Sözleşmesi, Cenevre Sözleşmeleri başta olmak üzere, uluslararası hukuk kurallarına saygı gösterilmesini sağlama sorumluluklarını yerine getirmeye çağırıyoruz. Kadını, çocuğu, genci, yaşlısıyla tüm Filistin toplumunun maruz bırakıldığı hukuk ihlalleri ve soykırımı engellemek için hep birlikte mücadele vermek zorundayız.

Bir gün özgür topraklarda kutlanacağı umuduyla Filistin Ulusal Kadınlar Günü Kutlu Olsun!

İSTANBUL TABİP ODASI

FİLİSTİN'LE DAYANIŞMA ÇALIŞMA GRUBU